«پشت جلد» بررسی كرد؛ چرا اقتباس موتمن از «شب‌های روشن» ماندگار شد؟

در تازه‌ترین قسمت برنامه «پشت جلد» رمان و فیلم «شب‌های روشن» مورد بررسی قرار گرفت.

1404/10/17
|
12:30

به گزارش روابط عمومی رادیو نمایش، در این برنامه، علی فرهمند از منتقدان سینما درباره دلایل اقتباس موفق فرزاد موتمن از رمان داستایفسكی گفت: مهمترین دلیل این موفقیت گنجاندن وجه اجتماعی ایران در داستان فرزاد موتمن و سعید عقیقی است. وقتی كتاب داستایفسكی را می‌خوانید فضای اجتماعی چندان به چشم نمی‌آید.. البته ما اشاره‌هایی نسبت به فرهنگ و مكان‌های این شهر داریم ولی وجوه اجتماعی كه در «جنایت و مكافات» و «برادران كارامازوف» می‌بینیم در «شب‌های روشن» به چشم نمی‌آید. در حالیكه فیلم فرزاد موتمن اقتباسی اجتماعی تلقی می‌شود.فرهمند ادامه داد: رویكرد فیلم «شب‌های روشن» موتمن جامعه‌شناختی است. سینمای سوخته‌ای كه از كنارش قدم می‌زنند و وضعیتی كه باعث می‌شود زن به خانه مرد پناه ببرد، كاملا وجوه اجتماعی را دارد و حس بومی به مخاطب منتقل می‌شود.این منتقد سینما درباره نحوه كارگردانی موتمن گفت: موتمن به معنای دقیق كلمه یك كارگردان است. او پیش از اینكه پشت دوربین و مانیتور برود استراتژی قاب دارد و این قاب‌ها آغاز، میانه و پایان دارند. این قاب‌ها لزوما فقط ثبت نمی‌كنند و هر كدام از این قاب‌ها در هر فیلمش، روایتگرند. كمتر در تاریخ سینمای ایران به ویژه در نسل بعد از فرزاد موتمن چنین چیزی اتفاق افتاده است. موتمن جزو معدود كارگردانان نسل چهارم سینمای ایران است كه همچنان با هوایت كلاسیك سینما منطبق است و سعی می‌كند انگاره‌های كلاسیكزم را برقرار كند.در بخشی دیگر از برنامه آنتونیا شركا از منتقدان باسابقه سینما، كیفیت بالای فیلم را مربوط به دانش سینمایی كارگردان و فیلمنامه سعید عقیقی مرتبط دانست و بیان كرد: فیلم در دورانی ساخته شد كه خیلی خوب در جامعه و زمانه خودش نشست. مثلا در آن دوران نمایش زن و مرد در فضایی بسته كه تنها باشند و نسبتی با هم نداشته باشند مجاز نبود. این داستان وزنه‌اش روی همین موضوع بود كه مردی غریبه به دختری منتظر پناه می‌دهد و در خانه‌اش مهمانش می‌كند و توانست این موقعیت را به خوبی نشان دهد.شركا در ادامه افزود: یكی از جذابیت‌های فیلم تهرانی هست كه می‌بینیم. تهرانگردی‌های شخصیت اصلی فیلم و توصیف ساختمان و محله‌های مورد علاقه‌اش باعث می‌شود تا فیلم متعلق به زمانه خودش شود. فیلم «شب‌های روشن» دارای هویت جغرافیای شهری و اجتماعی است. اینها افزوده‌‌هایی هستند كه به داستان داستایفسكی اضافه می‌شود.این منتقد سینما درباره اقتباس‌های دیگر از داستان «شب‌های روشن» بیان كرد: اقتباس‌های سینمایی دیگر مثل «شب‌های سپید»‌ ویسكونتی دارای هویت خاص خودش است و حال و هوای نتورئالیستی دارد. در هر دو اقتباس هویت شهری خیلی به درام تشخص می‌دهد و این نشان می‌دهد داستان داستایفسكی پتانسیل این را داشته كه در زمان و مكان دیگری بتواند هویت همان زمان و مكان را داشته باشد.شركا درباره فضای شاعرانه فیلم گفت: این فیلم موفق می‌شود یك عشق را كه در رویای دختر و وجود مرد است را زنده ‌كند و لایه‌ها و ابعادی به این عشق بدهد. ارتباط دختر با مرد ناشناس در طول فیلم و در شبگردی‌ها و حرف‌هایشان درباره كتاب‌ها و شعرهای‌شان درمی‌‌آید و ابعادی به این رابطه انسانی می‌دهد كه در خلال فیلم بسط پیدا می‌كند.برنامه «پشت جلد» به تهیه كنندگی سجاد كلبادی‌نژاد اجرا و سردبیری احمد محمدتبریزی و عطیه موذن و گزارشگری آوا نوری یكشنبه‌ها ساعت 21 از شبكه رادیویی نمایش پخش می‌شود.

دسترسی سریع